Bu ışık sönmesin


Tacettin DURMUŞ

Bu ışık sönmesin!

Türkiye’de faaliyet gösteren 25 şeker fabrikasından 14’ünün Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından satış yöntemiyle özelleştirilmesi hazırlıkları, Ülke genelinde olduğu gibi ilimizde de tartışılmaya devam ediyor.

Bünyesinde 210 sendikalı, 157 taşeron, 81 muvakkat, 42 güvenlik ve 23 memur olmak üzere toplamda 513 çalışanını istihdam eden Kars Şeker Fabrikasına da sıranın geleceği Karslıları kara kara düşündürüyor.

Öte yandan bin 500 çiftçinin ürettiği pancarı işleten Kars Şeker Fabrikasının da özelleştirme kapsamına alınmasına veya geciktirilmesine Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Kars Milletvekili Ahmet Arslan’ın neden olduğunu dile getiren Karslılar, bacası tüten tek devlet işletmesi olan Şeker Fabrikasın kapanmasının da an meselsi olmasından dolayı kaygılanmaya devam ediyor. Kars halkı, Bakan Arslan’ın girişimleri sonucu fabrikanın özelleştirilmesinin 14 fabrikanın dışında tutulması nedeniyle Bakanımıza minnettarlıklarını ifade ediyor.Akyaka ve Arpaçay’da üretilen pancarın dünyada eşsiz özelliye sahip oluğu her kes ve devleti yönetenler tarafından da biliniyor. Ama Türkiye Şeker Fabrikası AŞ'ye ait 14 şeker fabrikasından Bor, Çorum, Kırşehir ve Yozgat fabrikalarının ihalesi 3 Nisan'a, Erzincan, Erzurum, Ilgın, Kastamonu ve Turhal fabrikaları için 11 Nisan'a, Afyon, Alpullu, Burdur, Elbistan ve Muş fabrikaları için 18 Nisan'a kadar teklif verilebilecek. Hepimizin bildiği gibi Türkiye’deki Şeker fabrikaları karları ve zararları ortak olan, kotaları ölçeklerine göre verilen bir sisteme göre faaliyet göstermektedi.

Şeker İş Sendikası Kars Şubesi Fabrika kapanmasın yada satılmasın diye 12 bin imza topladı. Toplanan imzalar Ankara’da Şeker İş Sendikasının Genel Merkezinde de çeşitli toplantılarda tartışıldı ve ayrıca bu istekler devletin ilgili bakanlıklarına da gönderildi.

İklim şartları göz önünde bulundurulduğunda diğer illerdeki fabrikalara göre Kars Şeker Fabrikasının onlarla rekabet etme şansı olmuyor. Bu nedenle Devletin elinin Kars Şeker Fabrikasının üzerinde olması gerekir ki fabrika çalışmaya devam etsin. Diğer illerde pancar ekildikten sonra 3 yonca yaprak açarken Kars’ta kar henüz yerden kalkıyor. İlk kez bu yıl kar yağışı olmadı. Bu durum yaşlıların tecrübeleri nazara alınırsa kuraklığın göstergesi olabilir. Kışın da iyi geçmesi gerekiyor ki kuraklık baş göstermesin. Bilindiği gibi şeker pancarı fabrikada işlendikten sonra oluşan küspe ve melas ise hayvan yetiştiricilerinin en vazgeçilmezleri arasında yer alıyor. Geride bıraktığımız 2017 yılının olumsuz etkileri çiftçimizi ve hayvan sahiplerini perişan etti. Ektiğini biçemeyen vatandaş bankalardan krediler çekerek hayvanının yaza çıkardı. Şimdi kara kara borcunun ödeme derdine düştü.

Yakın zamanda Hükümet Doğu Teşvik Priminin kaldırınca pancarı öldürdü. Çiftçi yıl boyu pancarı ekiminden sökümüne ve fabrikaya nakline kadar çok büyük emekler veriyor. Çiftçi kazanmasa toprağına gitmiyor. Bu nedenle üreticiler dört sene önce pancar bulmadığı için kampanya yapamadı. Fabrika çalışanları aralarında 200 TL para toplayarak çiftçiğe gübre desteği vererek pancar ekimimi sağladık ki fabrikamız kampanya yapsın. Kars’ın toprağı pancar için iyi ama kullanması zor bir toprak özelliğine sahip olduğu için işlenmesi de çok zordur. Bu nedenle Kars Ziraat Odası Başkanı Adem Ertaş’ın girişimleriyle Ukrayna ve Almanya’dan iki adet pancar söküm makinesi Kars’a getirildi. Makine işçiliği kolaylaştırdı ve çiftçi pancar ekimine yönlendirildi. Üstelik köylerde genç nüfus yok ve yaşlılar kaldı. Üstelik Doğu Anadolu Bölgesine başta pancar olmak üzere alternatif ekim yok. Karslı arpa ve yulafı hayvanını beslemek için, buğdayı ise sadece ekme yapmak için eker oldu. Para ile satamaz. Sadece pancar vardır ekip fabrikaya satar ve parası alır. Komşumuz Iğdır gibi meyve ve sebze ekmek imkânsızdır. Pancar Kars’ın olmazsa olmazıdır. Ama Türkiye’de en güzel hayvan besiciliği Kars’ta yapılır. Kars ve Ardahan’ın meracılığı dünyada tektir. Çünkü melas ve küspe besiciliğin temel taşıdır. Kars sınır şehri ötesi yok…